Öncelikle konveyör nedir, konveyör zincirleri sorusunu yanıtlayacak olursak; malzemenin türü fark etmeksizin sistemin bir ucundan diğer ucuna aktarımını sağlayan bir aktarma mekanizmasıdır. Bu mekanizma manuel olarak insan gücüyle, otomatik olarak hareketli bir motor aracılığıyla ya da yerçekimi ile harekete geçirilebilen bir sisteme sahiptir. Aktarma ve taşıma sistemlerinde kullanılması gereken insan gücünü minimuma indirgeyen bu sistem her sektörde kullanılan bir mekanizmaya sahiptir. Mekanizmanın işleyişi kullanılacağı sektöre göre tasarlanmaktadır. Bu nedenle konveyörler pek çok farklı çeşide sahiptir. Eğer ağır malzeme aktarımı yapılacaksa konveyörler, çelikten imal edilmekte ve ana şasesi alüminyum profillerden oluşmaktadır. 

Konveyör çeşitlerinden kısaca bahsetmek gerekirse:

  1. Zincirli Konveyörler: Bu konveyörler, zincir ve motor sistemi ile harekete geçirilebilen ve işleyişinde yol boyunca dolaşan zincir yardımı ile kullanılan mekanizmalardır. Zincir sistemi kova, rulo, kanca veya kap sistemi ile ürüne bağlanmakta ve taşınmaktadır. Her sektöre göre imal edilebilen zincirli konveyör sistemi oldukça geniş bir kullanım yelpazesine sahiptir. 
  2. Modüler Bantlı Konveyör: Bu mekanizmalar motor gücü ile harekete geçer ve modülerdir. Kullanım nedeniyle bantta oluşan aşınmalarda bandın hasar gören kısmı değiştirilerek kullanılabilen mekanizmalardır. 
  3. Avare Rulolu Konveyör: Bu mekanizmada insan gücü ile hareket sağlanır. Hafif eğimlidir ve yer çekimi ile ürünler taşınır. 
  4. PVC Bantlı Konveyör: Bu sistemde hareket motor gücü ile sağlanır ve bandın zedelenmesine yol açmayacak ağırlıkta yük taşıyan sektörlerde sıklıkla kullanılır. Gıda sektöründe kullanım için uygun olmayan konveyör modelleri arasında yer alır.  

Bunlar dışında flex, teleskobik, slat ve bakla zincirli konveyör gibi pek çok farklı konveyör modeli vardır. Konveyör modelleri arasından seçim yaparken işletmeler sıklıkla sektörleri ve taşıma sisteminin niteliklerine göre doğru konveyör seçimi yapmaktadır. 

Konveyör Nedir, konveyör zincir
Konveyör Nedir, Konveyör Zincirleri 2022 3

Konveyör Zinciri Ne İşe Yarar? Konveyör Zincir Üretimi 

Konveyörler yüksekte ya da yerde kapalı bir devre mekanizması ile yük taşınmasını sağlayan cihazlardır. Zincirli konveyörler özellikle rahat kullanımları ve uzun ömürleri ile en çok tercih edilen konveyör modeli olarak karşımıza çıkar. 

Genel olarak konveyör zinciri yükleri zincir sistemi ile kolayca taşımaya olanak sağlar. Hem yatay hem de dikey taşıma seçenekleri sunmasının yanı sıra aynı zamanda kopmalara karşı oldukça dayanıklıdır. Dayanıklılığı da yine ısıl işlemler ile sağlamlaştırılarak daha sert bir forma dönüştürülebilir. 

Konveyör zincirlerinin geniş bir kullanım alanı vardır. Sıklıkla yük taşımacılığında kullanılan bir ürün olarak bilinse de aslında daha pek çok farklı sektörde de kullanıldığını görürüz. Bu kullanım alanlarına örnekler vermek gerekirse:

  • Tahıl depolama silonları
  • Kağıt fabrikaları
  • Maden işletmeleri
  • Un irmik ve yem değirmenleri
  • Geri dönüşüm tesisleri
  • Gıda işleme tesisleri 
  • Arıtma tesisleri
  • Ağaç işleme tesisleri
  • Atık depolama ve atık taşıma sektörleri gibi pek çok farklı alanda kullanılabilir. 

Konveyör zincirlerinin bölümleri ise temelde üç farklı konveyör bölümünden oluşmaktadır:

  1. Tahrik: Bu bölüm konveyörün hareketini sağlar ve aynı zamanda ne hızda ilerleyeceğini belirleyen redüktör kısmını içerir. Zincir mekanizmasının çalışmasında büyük rol oynadığından çok dikkatli bir şekilde seçilmesi şarttır. Kullanılan sektörde taşınacak ya da aktarılacak ürünün niteliğine göre uyum sağlayacak oranlarda seçilmesi gerekir. Bu konveyör zincir sistemi seçimi için ileri düzeyde mühendislik bilgisi doğrultusunda seçim yapılması önerilir. Sistem kuyruktan tahrik, baştan tahrik ya da ortadan tahrik şeklinde farklı modellerde tasarlanabilir. 
  2. Kuyruk Ünitesi: Konveyör sistemine doğru güç iletimini sağlayan kuyruk ünitesi hem germe hem de dönüş mekanizmasının doğru çalışmasını sağlar. Bu kısımlar alüminyum döküm ya da sac levhadan imal edilebilir. Zincir sisteminin ideal bir şekilde çalışabilmesi için taşınacak ürünün niteliğine göre doğru malzemeden, doğru bakla sistemleri ile üretilmesi şarttır. Kuyruk tamburunun görevi ise zincirin gergin tutulmasını sağlamaktadır. Zincirin hareket edebileceği bir mekanizma sağlaması için kızak sistemi şeklinde tasarlanır. Zincir tamburların arasına geçirildikten sonra ürün zincir üzerinde kolaylıkla hareket ettirilebilir. Zincirdeki sürtünmenin arttırılarak ürünlerin kayması gibi sorunların önüne geçmek için zincir kauçuk gibi bir materyalle kaplanabilir. Tambur mili ise hareket sistemine destek olmak için çoğunlukla doğrudan redüktör mekanizmasına bağlanır.
  3. Gövde: Gövde kısmının taşınacak ya da aktarılacak ürüne göre konveyör zincir mekanizması seçilmesi gerekir. Örneğin, kargo ya da lojiktik alanda kullanılacak gövdeler genelde çelik sactan imal edilir. Gövde uzunluğu da bu aktarım mekanizmasının uzunluğuna göre değişir. Gövde kısmı uzadıkça konveyörün doğru bir şekilde çalışabilmesi için özel makara sistemleri ile yükün eşit şekilde çalışması sağlanır. Dişli sistemler yardımı ile zincirler tahrik edilir ve zincire takılan ürünler kolaylıkla taşınır. Zincirin kopmaya dayanıklı, uzun ömürlü ve kaliteli ürünlerden mal edilmesi gerekir. 

Bu üç bölümden oluşan zincirli konveyör imal edilirken ihtiyaca, taşıma yapılacak malzemenin ağırlığı ve boyutuna göre uygun zincirlerin seçilmesi şarttır. Doğru zincir seçimi ile paketleme, dolum, kodlama, üretim gibi pek çok farklı alanda konveyörün çok rahat bir şekilde kullanılması sağlanır. 

Yine zincirli konveyörlerin tek sıralı ya da çok sıralı bir şekilde de tasarlanması mümkündür. Zincirler eğimli ya da düz olacak şekilde de ayarlanabilir. Eğimli zincirler sıklıkla yerçekiminden yararlanarak ürünün kolay bir şekilde taşımasını sağlama amacıyla ağır yük taşımacılığında kullanılır. 

Konveyör Zincir Üretim Malzemeleri

Konveyör zincirlerinin üretiminde pek çok farklı malzeme kullanılabilir. Örneğin paslanmaz çelik ve yüksek kalite karbon çelik konveyör zincirlerin üretiminde en çok kullanılan malzemelerdir. Zincirlerin kullanıldığı sektöre ve taşınacak ürünün niteliğine göre plastik destekli ya da metal paletler ile ürün taşımı sağlayabilir. Yine çelik zincir baklaları da zincirin boyuna göre ayarlanabilir özelliktedir. 

Genel olarak zincirli konveyör malzemeleri ve üretimi için hangi materyallerin kullanılması gerektiğine değinecek olursak:

  • Zincir Kızakları: konveyör malzemeleri içerisindeki en önemli malzeme olarak karşımıza çıkar. Bu kızak sistemi zincirin üzerindeki yükün eşit şekilde dağıtılmasına destek olur. Bu nedenle hem kullanım ömrünü uzatmak hem de kolay kullanım imkanı sunmak için sıklıkla paslanmaz çelik ürünlerden imal edilir. Kızaklar doğrusal ya da dönüşlü olacak şekilde tasarlanabilir. Özellikle aşınma ihtimali yüksekse zincir kızağının darbe direnci, yüksek aşınma direnci ve asit direnci gibi özelliklere sahip olması aranır.
  • Zincir Dişlileri: Konveyörün kullanım ömrünü ve taşıma kabiliyetini belirleyen zincir dişlileri de konveyörün en önemli parçalarından birisidir. Dişlilerin temperlenerek indüksiyon ile sertleştirilmesi uzun kullanım imkanı sağlar. Aynı zamanda nikel, galvanize ve çinko kaplamalar ile de konveyör zincirleri tasarlanabilir. Makara zincirlerinde sıklıkla dökme demir kullanılır. Ancak kullanılacağı sektöre göre PVC zincirlerin kullanıldığına da rastlarız. Yine zincir şekilleri ve diş sertliğinin de konveyörün kullanılacağı sektöre göre doğru malzemelerden seçilmesi gerekir.

Konveyör zincirinin seçimini doğru bir şekilde yaparsanız; işletmenizde uzun yıllar boyunca hiçbir sorun yaşamadan konveyör mekanizmasından yararlanabilirsiniz. Doğru konveyör seçimi için mutlaka bir uzmana danışmanızı ve konveyör üreticisi firmalarla iletişime geçmenizi öneririz. Taşıtacağınız ürünün özelliği, ağırlığı, zincir uzunluğuna göre sizin için en doğru konveyör mekanizması ve zincir tasarımı belirlenecektir. 

Sektörünüze özel konveyör zincir modelleri ve fiyatları için bizimle iletişime geçebilirsiniz.